Η Διάνα Βουτυράκου, δημοτική σύμβουλος Αθηναίων, και έγκυος στον πέμπτο μήνα κύησης ανέδειξε στο Δημοτικό Συμβούλιο Αθηναίων ένα νομικό κενό που κανείς δεν έχει πει δυνατά: στην Ελλάδα του 2026, η μητρότητα και η πολιτική συμμετοχή δεν χωράνε μαζί στη νομοθεσία.
Τι γίνεται όταν μια δημοτική σύμβουλος μείνει έγκυος; Η απάντηση που δίνει σήμερα η ελληνική νομοθεσία είναι σχεδόν σκληρή στην απλότητά της: τίποτα.
Σύμφωνα με τον υφιστάμενο Κώδικα της Αυτοδιοίκησης του 2006, αλλά και με τον «Καλλικράτη» (Ν. 3852/2010) προβλέπεται ότι μετά από τρεις συνεχόμενες απουσίες σε συνεδριάσεις του δημοτικού συμβουλίου, ο/η δημοτικός/η σύμβουλος κηρύσσεται έκπτωτος/η και την θέση καταλαμβάνει ο αναπληρωτής δημοτικός/η σύμβουλος.
Δεν υπάρχει καμία νομική ή θεσμική πρόβλεψη. Η μόνη διέξοδος είναι να δηλώσει «δικαιολογημένη απουσία για λόγους υγείας» λες και η εγκυμοσύνη είναι ασθένεια. Αυτό το αναχρονιστικό κενό ανέδειξε πρόσφατα η δημοτική σύμβουλος Αθηναίων Διάνα Βουτυράκου, με τοποθέτησή της στο Δημοτικό Συμβούλιο, και το θέμα μας αφορά άμεσα όλες.
Ποια είναι η Διάνα Βουτυράκου
Δεν είναι τυχαίο ότι αυτό το ζήτημα το έθεσε η συγκεκριμένη σύμβουλος. Η Διάνα Βουτυράκου είναι ηλεκτρολόγος μηχανικός από το ΕΜΠ, διδάκτωρ του ΕΚΠΑ με άριστα, η διατριβή της ασχολείται με την «Ηθική της Τεχνητής Νοημοσύνης: Έμφυλη Μεροληψία και Σύγχρονα Εργαλεία ΤΝ». Εξελέγη δημοτική σύμβουλος στον Δήμο Αθηναίων με την παράταξη Ανοιχτή Πόλη το 2023 και από το 2024 είναι μέλος του προγράμματος YEP (Young Elected Politicians) της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών, συμμετέχοντας σε εκδηλώσεις στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
Με λίγα λόγια: μια νέα γυναίκα που γνωρίζει από πρώτο χέρι τι σημαίνει να είσαι γυναίκα στους χώρους που παραδοσιακά ανήκουν στους άντρες. Και που επέλεξε να μιλήσει.
Τα τρία προβλήματα που κανείς δεν είχε πει δυνατά
Στην τοποθέτησή της, η Διάνα Βουτυράκου επεσήμανε τρεις συγκεκριμένες πλευρές του προβλήματος:
- Η εγκυμοσύνη δεν είναι ασθένεια. Μια φυσιολογική κύηση δεν αποτελεί πρόβλημα υγείας, και είναι αναχρονιστικό να αντιμετωπίζεται ως τέτοιο από τη νομοθεσία. Να το λέμε αυτό το 2026.
- Η παράταξη χάνει φωνή και ψήφο. Ακόμα και αν η απουσία θεωρηθεί δικαιολογημένη, η παράταξη χάνει εκπρόσωπο για μήνες. Σε μικρές παρατάξεις, ακόμα και σε εκείνες που εκπροσωπούνται από μία μόνο σύμβουλο, αυτό σημαίνει ότι χιλιάδες ψηφοφόροι μένουν κυριολεκτικά χωρίς φωνή στο δημοτικό συμβούλιο για όλη την περίοδο της λοχείας. Η παράταξη δεν χάνει τυπικά την έδρα της, αλλά στερείται ουσιαστικά της δυνατότητας εκπροσώπησης.
- Η τηλεδιάσκεψη δεν λύνει το πρόβλημα. Παρότι υπάρχει πρόβλεψη για τηλεδιάσκεψη, η υποχρέωση για τουλάχιστον μία διά ζώσης παρουσία τον μήνα και η φυσική παρουσία σε μυστικές ψηφοφορίες αποκλείουν de facto τη σύμβουλο από κρίσιμες αποφάσεις, χωρίς καμία μέριμνα εξ αποστάσεως άσκησης ψήφου στις εξαιρέσεις αυτές.
Και οι θετοί γονείς; Αόρατοι κι αυτοί
Η Βουτυράκου δεν σταμάτησε εκεί. Επεσήμανε και κάτι ακόμα πιο αόρατο: η ισχύουσα ρύθμιση αναγνωρίζει αποκλειστικά τις βιολογικές μητέρες, γιατί απαιτεί ιατρική βεβαίωση. Ζευγάρια που αποκτούν παιδί μέσω τεκνοθεσίας ή παρένθετης μητρότητας δεν μπορούν να προσκομίσουν αντίστοιχο δικαιολογητικό.
Σαν να λέμε ότι η αγάπη και η φροντίδα για ένα νέο μέλος στην οικογένειά μας μετράει λιγότερο αν δεν υπάρχει ιατρικό χαρτί. Η ανάγκη γονικής φροντίδας και δεσμού με το νέο μέλος της οικογένειας είναι ουσιαστικά η ίδια, ανεξαρτήτως του τρόπου απόκτησης τέκνου. Το δικαίωμα στη γονεϊκότητα δεν μπορεί να συνεπάγεται απώλεια της πολιτικής εκπροσώπησης.
Η Ευρώπη προχώρησε, η Ελλάδα πρέπει να σταματήσει να μένει πίσω
Το παράδοξο γίνεται ακόμα πιο εμφανές αν κοιτάξουμε τι συμβαίνει στο ευρωπαϊκό επίπεδο. Τον Απρίλιο του 2026, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε με συντριπτική πλειοψηφία – 616 ψήφοι υπέρ, μόλις 24 κατά – αναθεώρηση της εκλογικής νομοθεσίας που επιτρέπει στις ευρωβουλευτές να ψηφίζουν μέσω εξουσιοδότησης (proxy voting) κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης και μετά τον τοκετό.
Συγκεκριμένα, οι νέοι κανόνες προβλέπουν ότι μια ευρωβουλευτής μπορεί να αναθέτει την ψήφο της σε άλλο μέλος έως τρεις μήνες πριν τον τοκετό και έως έξι μήνες μετά. Η πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Ρομπέρτα Μέτσολα το χαρακτήρισε «τεράστιο βήμα προς τα εμπρός» και «ισχυρό μήνυμα στις γυναίκες που θέλουν να θέσουν υποψηφιότητα στην Ευρώπη».
Στα ελληνικά δημοτικά συμβούλια; Καμία αντίστοιχη πρόβλεψη. Το κενό παραμένει.
Γιατί μας αφορά άμεσα
Γιατί όλες εμείς, οι μαμάδες, οι γυναίκες που ψηφίζουμε και θέλουμε να ψηφίζουμε άλλες γυναίκες, βιώνουμε καθημερινά αυτή τη λογική: η μητρότητα είναι «ιδιωτική υπόθεση» που δεν πρέπει να εισβάλει στη δημόσια ζωή.
Λέμε ότι θέλουμε περισσότερες νέες γυναίκες στην πολιτική. Αλλά το σύστημα, με κάθε νομικό κενό, τους στέλνει το ίδιο μήνυμα: εδώ δεν είναι σχεδιασμένο για σένα. Αν κάνεις παιδί, αντιμετωπίζεσαι σαν άρρωστη ή σαν να μην υπάρχεις.
Το ζήτημα αφορά κάθε Δήμο της χώρας. Και η λύση δεν είναι πολύπλοκη: χρειάζεται βούληση.
Δείτε εδώ το βίντεο από την τοποθέτησή της στο Δημοτικό Συμβούλιο:
Η Διάνα Βουτυράκου είπε το αυτονόητο που κανείς δεν είχε πει. Εμείς ας το ακούσουμε και ας το απαιτήσουμε.
ΠΗΓΗ: Τοποθέτηση Δ. Βουτυράκου στο Δημοτικό Συμβούλιο Αθηναίων, Ιούνιος 2026
Comments