Οι φοβίες που αποκτάς όταν γίνεσαι μαμά

Πριν γίνεις μαμά, ήσουν ένα ατρόμητο κορίτσι, ή μπορεί να φοβόσουν κάποια λίγα πράγματα. Μετά που έγινες μαμά, φοβάσαι τα πάντα.

Το ξέρεις αυτό το συναίσθημα: κοιτάς το παιδί σου να κοιμάται και ελέγχεις αν αναπνέει. Βλέπεις ένα αυτοκίνητο να οδηγεί γρήγορα κοντά σου και σφίγγεσαι. Σκέφτεσαι το μέλλον: να ταξιδεύει μόνο, να μεγαλώνει, να απομακρύνεται, και νιώθεις ένα σφίξιμο στο στομάχι που δεν φεύγει.

Δεν είσαι υπερβολική. Δεν είσαι αγχώδης. Είσαι μαμά. Και η επιστήμη εξηγεί γιατί.

Τι συμβαίνει στον εγκέφαλό σου όταν γίνεσαι μαμά

Από τη στιγμή που γεννάς, ο εγκέφαλός σου αλλάζει. Και ένα από τα πρώτα πράγματα που αλλάζουν είναι η αμυγδαλή, το κέντρο επεξεργασίας του φόβου και της προστασίας.

Σύμφωνα με έρευνα που δημοσιεύτηκε στο Frontiers in Neuroscience, η αμυγδαλή των μαμάδων ενεργοποιείται έντονα όταν βλέπουν το παιδί τους, πολύ πιο έντονα από ό,τι για οποιοδήποτε άλλο πρόσωπο. Οι ερευνητές το ονομάζουν «vigilant protectiveness», μια κατάσταση αυξημένης επαγρύπνησης που έχει έναν μοναδικό σκοπό: να κρατήσει το παιδί σου ασφαλές.

Με απλά λόγια: ο εγκέφαλός σου έχει αναδιοργανωθεί ώστε να σκανάρει συνεχώς για κινδύνους. Δεν είναι αδυναμία. Είναι εξέλιξη.

Γιατί φοβάσαι πράγματα που πριν δεν σε άγγιζαν

Πριν γίνεις μαμά, μπορεί να ταξίδευες μόνη χωρίς δεύτερη σκέψη. Τώρα η ιδέα να ταξιδεύει το παιδί σου, έστω και με φίλους, έστω και για ένα τριήμερο, σε γεμίζει άγχος.

Το είπε ακριβώς όπως το νιώθουμε η Έλενα Χαραλαμπούδη, στην εκπομπή μαμα-δες της ΕΡΤ:

 

Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.

 

Η δημοσίευση κοινοποιήθηκε από το χρήστη imamamou | μητρότητα χωρίς φίλτρα (@imamamougr)

Αυτό δεν είναι παράλογο. Είναι βιολογικό.

Η έρευνα του ScienceDirect δείχνει ότι η μητρότητα συνδέεται με δομικές και λειτουργικές αλλαγές στον εγκέφαλο, ειδικά στις περιοχές που σχετίζονται με την ανίχνευση κινδύνου και τη συναισθηματική ρύθμιση. Ο εγκέφαλος της μαμάς δεν είναι πλέον «ατομικός», είναι προγραμματισμένος να προστατεύει.

Και αυτό έχει μια ωραία και μια δύσκολη πλευρά.

Ο φόβος που δεν λες σε κανέναν, ακόμα και στο αεροπλάνο

Υπάρχει ένας φόβος που σχεδόν καμία μαμά δεν παραδέχεται δυνατά: η στιγμή που μπαίνεις στο αεροπλάνο, μόνη ή με τον σύντροφό σου, και ο νους σου πηγαίνει αυτόματα εκεί. «Αν πάθω κάτι, τι θα απογίνουν τα παιδιά;»

Δεν είναι δειλία. Δεν είναι παράνοια. Είναι ο εγκέφαλος της μαμάς που κάνει ακριβώς αυτό για το οποίο έχει προγραμματιστεί: να σκέφτεται πρώτα τα παιδιά. Πάντα. Ακόμα και όταν εσύ χρειάζεσαι να ξεκουραστείς, να ταξιδέψεις, να ζήσεις.

Αυτός ο φόβος είναι η πιο καθαρή έκφραση της μητρικής αγάπης, και ταυτόχρονα μια υπενθύμιση ότι οι μαμάδες δεν σταματούν ποτέ να είναι μαμάδες. Ούτε στα 30.000 πόδια ύψος.

Η ωραία και η δύσκολη πλευρά των μητρικών φοβιών

Η ωραία πλευρά: αυτές οι φοβίες σε κάνουν πιο παρούσα, πιο προσεκτική, πιο συνδεδεμένη με το παιδί σου. Είναι η αγάπη με άλλη μορφή, ένα βιολογικό αντανακλαστικό που υπάρχει για να προστατεύει.

Η δύσκολη πλευρά: όταν αυτές οι φοβίες γίνονται πολύ έντονες, μπορούν να εξαντλήσουν. Να σε κρατούν ξύπνια τη νύχτα. Να σε εμποδίζουν να απολαύσεις το παρόν. Να δυσκολεύουν και το παιδί σου να αναπτύξει την ανεξαρτησία που χρειάζεται.

Και εδώ βρίσκεται η λεπτή ισορροπία που κάθε μαμά καλείται να βρει.

Πότε ο φόβος γίνεται άγχος που χρειάζεται προσοχή

Υπάρχει διαφορά ανάμεσα στον φυσιολογικό μητρικό φόβο και στο άγχος που χρειάζεται υποστήριξη.

Ο φυσιολογικός φόβος είναι παροδικός: έρχεται, σε κάνει προσεκτική, και φεύγει. Το άγχος που χρειάζεται προσοχή είναι συνεχές: δεν σε αφήνει να χαρείς το παρόν, επηρεάζει τον ύπνο σου, τις σχέσεις σου, την ποιότητα ζωής σου.

Σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύτηκε στο PMC, το μητρικό άγχος που δεν αντιμετωπίζεται μπορεί να επηρεάσει και τη σχέση μαμάς-παιδιού, καθώς η μαμά μπορεί να ερμηνεύει λανθασμένα τα σήματα του παιδιού της, βλέποντας κίνδυνο εκεί που δεν υπάρχει.

Αυτό δεν σημαίνει ότι είσαι κακή μαμά. Σημαίνει ότι χρειάζεσαι υποστήριξη, και αξίζεις να τη ζητήσεις.

Πώς να διαχειριστείς τις μητρικές φοβίες

Δεν υπάρχει μαγική λύση. Αλλά υπάρχουν πράγματα που πραγματικά βοηθούν:

Ονόμασε τον φόβο σου. Το να λες «φοβάμαι ότι το παιδί μου δεν θα είναι ασφαλές» αντί να το κρατάς μέσα σου μειώνει την ένταση του συναισθήματος. Η επιστήμη το αποκαλεί «affect labeling», η ονομασία των συναισθημάτων μειώνει τη δραστηριότητα της αμυγδαλής.

Διαχώρισε τον ρεαλιστικό από τον φανταστικό κίνδυνο. Ρώτα τον εαυτό σου: «Είναι αυτός ο κίνδυνος πραγματικός ή φανταστικός;» Πολλές φορές ο εγκέφαλός μας δραματοποιεί σενάρια που είναι εξαιρετικά απίθανο να συμβούν.

Μίλα με άλλες μαμάδες. Το να ακούς ότι και άλλες νιώθουν το ίδιο είναι από τα πιο ισχυρά ανακουφιστικά. Δεν είσαι μόνη.

Δώσε στο παιδί σου σταδιακή ανεξαρτησία. Μικρά βήματα ελευθερίας, μια βόλτα στη γειτονιά, ένα ταξίδι με φίλους, βοηθούν και εσένα και το παιδί σου να χτίσετε εμπιστοσύνη σταδιακά.

Ζήτα επαγγελματική βοήθεια όταν χρειάζεται. Αν το άγχος σε εμποδίζει να ζεις, η γνωσιακή-συμπεριφορική θεραπεία (CBT) έχει αποδεδειγμένα αποτελέσματα για το μητρικό άγχος.

Συχνές ερωτήσεις

Είναι φυσιολογικό να φοβάμαι τόσο πολύ για το παιδί μου; Ναι, μέχρι ενός σημείου. Ένας βαθμός μητρικού φόβου είναι απολύτως φυσιολογικός και βιολογικά αναμενόμενος. Αν όμως ο φόβος επηρεάζει την καθημερινότητά σου, αξίζει να μιλήσεις με έναν ειδικό.

Πώς ξέρω αν έχω μητρικό άγχος; Αν ο φόβος είναι συνεχής, δεν σε αφήνει να χαρείς το παρόν, επηρεάζει τον ύπνο σου ή τις σχέσεις σου, μπορεί να είναι κάτι παραπάνω από φυσιολογική ανησυχία. Μίλα με τον γιατρό σου.

Μπορεί το άγχος μου να επηρεάσει το παιδί μου; Η έρευνα δείχνει ότι το έντονο και μη διαχειρισμένο μητρικό άγχος μπορεί να επηρεάσει τη σχέση μαμάς-παιδιού. Αυτός είναι ένας ακόμα λόγος να φροντίζεις και τον εαυτό σου, για σένα και για το παιδί σου.

Πότε πρέπει να αφήσω το παιδί μου να γίνει πιο ανεξάρτητο; Δεν υπάρχει μια απάντηση για όλες. Αλλά η σταδιακή ανεξαρτησία, με βάση την ηλικία και την ωριμότητα του παιδιού, είναι σημαντική για την ανάπτυξή του. Ο φόβος σου είναι φυσιολογικός, αλλά δεν πρέπει να γίνεται εμπόδιο στη δική του ανάπτυξη.

Ένας τελευταίος λόγος

Η Έλενα Χαραλαμπούδη μίλησε ανοιχτά για κάτι που χιλιάδες μαμάδες νιώθουν αλλά σπάνια λένε: ο φόβος για την ασφάλεια του παιδιού σου είναι πραγματικός, είναι βιολογικός και είναι αγάπη.

Αλλά η καλύτερη αγάπη δεν είναι αυτή που κρατά το παιδί κοντά από φόβο. Είναι αυτή που το εμπιστεύεται αρκετά ώστε να το αφήσει να μεγαλώσει, ενώ εσύ μαθαίνεις να εμπιστεύεσαι τον εαυτό σου και τη δουλειά που έχεις κάνει ως μαμά.

Γιατί αν το μεγάλωσες με αγάπη, του έδωσες ήδη το πιο σημαντικό εφόδιο για τη ζωή. 🤍

imamamou.gr | μητρότητα χωρίς φίλτρα