Η φράση της Μάγδα Φύσσα: «Σήμερα κέρδισε η αγάπη, κέρδισε η ειρήνη» δεν είναι απλώς μια πολιτική δήλωση. Είναι μια μητρική κραυγή που ταξίδεψε 11 χρόνια πόνου, μέχρι να δικαιωθεί η μνήμη του γιου της, του Παύλος Φύσσας.
Η υπόθεση της Χρυσής Αυγής δεν είναι μόνο μια νομική εξέλιξη. Είναι ένα κοινωνικό γεγονός. Και όταν κάτι αγγίζει την κοινωνία, αγγίζει και τα παιδιά μας.
Το ερώτημα είναι:
Πώς μιλάμε στα παιδιά για τόσο βαριά θέματα;
Γιατί είναι σημαντικό να μιλήσουμε (ακόμα κι αν μας φοβίζει)
Τα παιδιά δεν μεγαλώνουν σε «γυάλα». Ακούν ειδήσεις, βλέπουν εικόνες, νιώθουν την ένταση των ενηλίκων.
Η σιωπή δεν τα προστατεύει. Τα αφήνει να φτιάξουν μόνα τους -συχνά πιο τρομακτικά- σενάρια.
Σύμφωνα με την αναπτυξιακή ψυχολογία:
- Τα παιδιά σχολικής ηλικίας μπορούν να κατανοήσουν βασικές έννοιες δικαίου και αδικίας.
- Από τα 6–7 έτη αρχίζουν να αντιλαμβάνονται την έννοια των κανόνων ως κοινωνική συμφωνία.
- Στην προεφηβεία κατανοούν την έννοια της ευθύνης και της λογοδοσίας.
Άρα, η συζήτηση δεν είναι πολιτική. Είναι παιδαγωγική.
Πώς εξηγούμε τι σημαίνει «δικαιοσύνη»;
Δεν χρειάζονται νομικοί όροι. Χρειάζεται απλότητα.
Μπορούμε να πούμε:
«Σε μια κοινωνία υπάρχουν κανόνες για να είμαστε όλοι ασφαλείς. Όταν κάποιος κάνει κάτι πολύ κακό και πληγώνει άλλους, οι δικαστές αποφασίζουν τι πρέπει να γίνει για να προστατευτούν όλοι.»
Το παιδί χρειάζεται να καταλάβει τρία πράγματα:
- Υπάρχουν κανόνες.
- Οι κανόνες ισχύουν για όλους.
- Η βία δεν είναι αποδεκτός τρόπος επίλυσης διαφορών.
Και τι γίνεται με τη βία;
Δεν χρειάζεται να περιγράψουμε λεπτομέρειες.
Χρειάζεται όμως να ονομάσουμε το γεγονός:
«Ένας άνθρωπος έχασε τη ζωή του επειδή κάποιοι πίστευαν ότι μπορούσαν να επιβάλουν τις ιδέες τους με βία. Αυτό είναι πολύ λάθος.»
Η έρευνα δείχνει ότι όταν οι γονείς αποφεύγουν πλήρως το θέμα της βίας, τα παιδιά:
- δυσκολεύονται να επεξεργαστούν τον φόβο,
- αναπτύσσουν σύγχυση γύρω από την έννοια της ασφάλειας,
- καταλήγουν να πιστεύουν ότι “οι κακοί πάντα κερδίζουν”.
Η πραγματικότητα όμως είναι πιο σύνθετη.
Και ακριβώς αυτό δείχνουν τέτοιες δικαστικές αποφάσεις.
Η δύναμη του παραδείγματος: Τι μαθαίνουν τα παιδιά από τη Μάγδα Φύσσα;
Χωρίς να την ηρωοποιούμε, μπορούμε να αναγνωρίσουμε κάτι βαθιά ανθρώπινο:
Μια μητέρα που, μέσα στον ανείπωτο πόνο, επέλεξε τον δρόμο της δικαιοσύνης και όχι της εκδίκησης.
Αυτό είναι ένα τεράστιο μάθημα συναισθηματικής ρύθμισης.
Τα παιδιά μαθαίνουν:
- Ότι ο θυμός είναι φυσιολογικός.
- Ότι η εκδίκηση δεν θεραπεύει.
- Ότι η επιμονή στη δικαιοσύνη είναι πράξη δύναμης.
Πότε ΔΕΝ μιλάμε;
- Όταν το παιδί είναι κάτω των 4–5 ετών και δεν έχει έκθεση στο θέμα.
- Όταν ο γονιός είναι τόσο φορτισμένος που δεν μπορεί να μιλήσει ψύχραιμα.
- Όταν η συζήτηση γίνεται για να εκφράσουμε πολιτική οργή και όχι για να εκπαιδεύσουμε.
Τα παιδιά δεν χρειάζονται πολιτική ανάλυση.
Χρειάζονται σταθερότητα.
Μια φράση που αξίζει να κρατήσουμε
«Κέρδισε η αγάπη.»
Ανεξάρτητα από πολιτικές θέσεις, αυτή η φράση μπορεί να γίνει γονεϊκό εργαλείο.
Γιατί στο τέλος της ημέρας, αυτό θέλουμε να διδάξουμε:
- ότι η βία δεν είναι λύση,
- ότι η δημοκρατία προστατεύει,
- ότι η αγάπη και η ειρήνη δεν είναι αδυναμία αλλά επιλογή.
Και τα παιδιά μας μαθαίνουν όχι από τις ειδήσεις.
Από τον τρόπο που εμείς τις ερμηνεύουμε.
Comments