Με αφορμή τη δήλωση της Σύλβιας Δελληκούρα στη Φαίη Σκορδά. Γιατί η βοήθεια της γιαγιάς είναι ταυτόχρονα ευλογία και πρόκληση;


Σήμερα θα μιλήσουμε για ένα από τα πιο σύνθετα κομμάτια της μητρότητας, που λίγες μαμάδες παραδέχονται δημόσια: τη σχέση μας με τη μητέρα μας, αφού γίναμε εμείς μητέρες.

Σε πρόσφατη εμφάνισή της στην εκπομπή της Φαίης Σκορδά, η ηθοποιός Σύλβια Δεληκούρα είπε κάτι που πιθανότατα σε έκανε να γελάσεις, να αναστενάξεις, ή και τα δύο:

«Ευλογημένοι όσοι είχαμε γιαγιά στο μεγάλωμα. Όχι ότι δεν υπάρχει τρόπος αλλιώς. Βρίσκεται τρόπος. Αλλά είναι διαφορετικό να έχεις μια νταντά που δεν την ξέρεις και διαφορετικό να έχεις έναν δικό σου άνθρωπο. Βέβαια υπάρχει και μια παγίδα εκεί, γιατί οι γιαγιάδες δεν ακούνε πολύ τις μαμάδες. Θα κάνει το δικό της. Δεν μπορείς να τα έχεις όλα.»

Δύο προτάσεις που χωρούν ολόκληρες γενιές γυναικείας εμπειρίας.

Δείτε το βίντεο:

Η ευλογία και γιατί καμία νταντά δεν είναι το ίδιο

Ας ξεκινήσουμε από αυτό που η Φαίη και η Σύλβια αλλά και όλες όσες έχουν κοντά τους την μαμά τους αναγνωρίζουν πρώτο: ευλογημένοι όσοι είχαμε γιαγιά στο μεγάλωμα του παιδιού.

Όταν αφήνεις το μωρό σου σε νταντά, ακόμα και την πιο καλή, ακόμα και την πιο πιστοποιημένη, μένει πάντα μια μικρή ένταση στο στομάχι. Είναι ξένος άνθρωπος. Δεν ξέρει την οικογένειά σου. Δεν αγαπάει το παιδί σου με τον τρόπο που το αγαπά κάποιος της οικογένειας. Όσο επαγγελματική κι αν είναι, η σχέση είναι συναλλακτική.

Η γιαγιά είναι κάτι άλλο. Η γιαγιά δεν προσέχει το εγγόνι της επειδή πληρώνεται. Το προσέχει επειδή είναι κομμάτι της. Επειδή η αγάπη της δεν τελειώνει στο μισθό. Επειδή θα μείνει μέχρι αργά αν χρειαστεί, θα έρθει ξημερώματα αν αρρωστήσει το παιδί, θα του μάθει τη συνταγή της πίτας που της είχε μάθει η δική της γιαγιά.

Αυτή η ηρεμία που νιώθει μια εργαζόμενη μαμά όταν ξέρει ότι η μητέρα της είναι σπίτι με το παιδί, δεν αγοράζεται με κανένα μισθό. Είναι το είδος της σιγουριάς που σε αφήνει να βγεις στο γραφείο σου ή στη σκηνή ή στο γύρισμα και να κάνεις σωστά τη δουλειά σου, χωρίς ο νους σου να είναι μισό-μισό.

Είναι, με μία λέξη, προνόμιο.

Η άλλη πλευρά και γιατί δεν είναι πάντα εύκολο

Αλλά, και εδώ έρχεται το «αλλά» που η Σύλβια αναγνωρίζει με αξιοπρέπεια, η σχέση δεν είναι μονόπλευρη.

Η γιαγιά δεν θα δώσει το μπιμπερό στην ώρα που είπες. Θα ταΐσει το μωρό «λίγο πιο νωρίς, του πεινάει το χρυσό μου». Θα το βγάλει με ζακέτα στους 40 βαθμούς κελσίου γιατί «θα κρυώσει». Θα του δώσει σοκολάτα «μία φορά δεν θα πάθει και τίποτα». Θα του βάλει την παλιά ταινία που είδες κι εσύ, αυτή που εσύ δεν θες πλέον να βλέπει. Θα του πει «έλα αγάπη μου, φάε μια κουταλίτσα για μένα».

Θα κάνει το δικό της.

Και κάθε φορά που γυρνάς σπίτι και το ανακαλύπτεις, ξεκινά μέσα σου μια μικρή μάχη.

Από τη μία, η ευγνωμοσύνη. Σε βοήθησε, σε σώζει κάθε εβδομάδα, χωρίς αυτή δεν θα μπορούσες να ζήσεις τη ζωή που ζεις.

Από την άλλη, ο εκνευρισμός. Είναι το παιδί σου. Έχεις πει συγκεκριμένα πράγματα. Έχεις λόγους για αυτά τα πράγματα. Σε αγνοεί.

Και αυτή η μάχη δεν είναι ποτέ καθαρή. Γιατί δεν μπορείς να φωνάξεις στη μάνα σου. Δεν μπορείς να την «απολύσεις». Δεν μπορείς να της πεις «είτε ακολουθείς τους κανόνες είτε φεύγεις».

Η μάνα σου δεν φεύγει. Η μάνα σου είναι η μάνα σου.

Γιατί δεν ακούει και γιατί δεν είναι πάντα κακό

Πριν μιλήσουμε για το πώς διαχειριζόμαστε αυτή την ένταση, ας πούμε κάτι ακόμα: γιατί η γιαγιά δεν ακούει.

Δεν είναι, στις περισσότερες περιπτώσεις, από έλλειψη σεβασμού.

Είναι:

  • Γιατί έχει ήδη μεγαλώσει ένα παιδί -εσένα- και θεωρεί ότι ξέρει
  • Γιατί τα «σύγχρονα» που λες της φαίνονται υπερβολικά ή και ψυχαναγκαστικά
  • Γιατί η αγάπη της εκφράζεται με δράση, δεν αντέχει να βλέπει το μωρό να κλαίει, ακόμα και αν εσύ ξέρεις ότι είναι δίχρονο και ξεκινούν τα τάντρουμς
  • Γιατί ζει σε διαφορετική γενιά όπου τα παιδιά ταΐζονταν στην ώρα που βόλευε την οικογένεια, κοιμόντουσαν με κούνημα στο καρότσι, και «σιγά και σε εσένα αυτά έκανα, δεν έπαθες και τίποτα»

Και κάποιες φορές, μερικές, όχι όλες, έχει δίκιο.

Αυτό είναι το πιο δύσκολο να παραδεχτείς ως νέα μαμά. Ότι ίσως κάποιες από τις «αυστηρές αρχές» σου είναι υπερβολικές. Ότι ίσως η μάνα σου, μέσα από την αταξία της, βλέπει κάτι που εσύ από το άγχος δεν βλέπεις. Ότι ίσως δεν θα συμβεί τίποτα κακό αν φάει μία φορά λίγο νωρίτερα ή αν δοκιμάσει ένα κομματάκι σοκολάτα.

Αυτό δεν σημαίνει ότι η γιαγιά έχει πάντα δίκιο. Σημαίνει ότι, κάποιες φορές, η ένταση δεν είναι ανάμεσα στο «σωστό» και στο «λάθος». Είναι ανάμεσα σε δύο διαφορετικά συστήματα ανατροφής, που και τα δύο αγαπούν το παιδί.

Πώς διαχειριζόμαστε τη σχέση, χωρίς να χάσουμε ούτε τη γιαγιά ούτε τα όριά μας

Δεν υπάρχει εύκολη συνταγή. Αλλά υπάρχουν μερικά πράγματα που έχουν βοηθήσει πολλές μαμάδες:

1. Διαλέγουμε τις μάχες μας.

Δεν χρειάζεται να σταθούμε σε όλα. Η σοκολάτα μία φορά; Άφησέ το. Η ζακέτα παντού μαζί; Άφησέ το. Αλλά αν υπάρχουν θέματα που είναι πραγματικά σημαντικά για σένα: αλλεργίες, ώρα ύπνου, screen time, μίλα ξεκάθαρα και κράτα τη γραμμή σου.

2. Εξηγούμε το «γιατί», όχι μόνο το «τι».

Αντί για «μην του δίνεις σοκολάτα», δοκίμασε «ο παιδίατρος μας είπε ότι μέχρι τα 2, καλύτερα όχι ζάχαρη, και θέλω να ακολουθήσω αυτό για λίγο ακόμα». Η γιαγιά συχνά υπακούει στον γιατρό αυτό που δεν υπακούει σε σένα.

3. Δείχνουμε ευγνωμοσύνη δυνατά.

Είναι εύκολο να επικεντρωθούμε σε αυτά που μας ενοχλούν και να ξεχάσουμε να ευχαριστήσουμε. Η γιαγιά μάς δίνει χιλιάδες ώρες δωρεάν φροντίδας. Πες της «σε ευχαριστώ» συχνά. Μην το θεωρείς δεδομένο.

4. Αφήνουμε χώρο για τη δική της σχέση με το παιδί.

Η σχέση γιαγιάς-εγγονιού είναι διαφορετική από τη σχέση μάνας-παιδιού. Έχει τη δική της μαγεία. Έχει το ξεκλέψιμο, το «μη το πεις στη μαμά σου», την υπερβολική αγάπη. Αυτό δεν είναι λάθος. Είναι μέρος της εμπειρίας που το παιδί κερδίζει.

5. Δεχόμαστε ότι θα κάνει το δικό της και σχεδιάζουμε γι’ αυτό.

Αν ξέρεις ότι η γιαγιά θα τον ταΐσει νωρίτερα, μην προγραμματίσεις γεύμα στη συγκεκριμένη ώρα όταν τον προσέχει. Αν ξέρεις ότι θα του βάλει τηλεόραση, ετοίμασε εσύ τη σωστή ταινία στο διαθέσιμο tablet. Διαχειρίσου το σύστημα, όχι την προσωπικότητά της.

Σε εσένα που δεν έχεις γιαγιά

Και τώρα, ένα παρένθεμα για όσες διαβάζουν και δεν έχουν αυτό το προνόμιο.

Που η μάνα τους έφυγε νωρίς. Που μένει μακριά. Που δεν έχει καλή σχέση. Που είναι άρρωστη. Που δουλεύει. Που δεν θέλει.

Σας βλέπουμε. Είμαστε σαν εσάς.

Δεν είναι λάθος που βρίσκετε άλλους τρόπους: νταντά, παιδικός σταθμός, συμμαχίες με άλλες μαμάδες, ολόκληρο δίκτυο γυναικών που χτίζετε από το μηδέν. Όχι μόνο δεν είναι λάθος, είναι ηρωικό. Γιατί χτίζετε το χωριό σας με τα ίδια σας τα χέρια.

Και η Σύλβια το παραδέχτηκε: «όχι ότι δεν υπάρχει τρόπος αλλιώς». Υπάρχει τρόπος. Είναι απλά διαφορετικός. Δυσκολότερος μερικές φορές. Αλλά τόσο σπουδαίος όσο και το άλλος.

Όποια κι αν είναι η δική σου περίπτωση, με γιαγιά, χωρίς γιαγιά, με γιαγιά που σε ενοχλεί, με γιαγιά που λατρεύεις, κράτα δύο πράγματα:

Δεν μπορείς να τα έχεις όλα. Η Σύλβια το είπε καθαρά, και είναι αλήθεια. Αν θες τη γιαγιά, παίρνεις και την προσωπικότητά της. Με το πείσμα της. Με τα δικά της «θα κάνω το δικό μου». Αν δεν τη θες, παίρνεις και το άγχος του εξωτερικού δικτύου. Με τα έξοδα, με την έλλειψη σιγουριάς, με τη μοναξιά.

Όποια επιλογή και να κάνεις, είναι σωστή. Δεν υπάρχει «καλύτερη μαμά» γιατί έχει γιαγιά. Δεν υπάρχει «καλύτερη μαμά» γιατί δεν έχει. Υπάρχει η μαμά που κάνει ό,τι μπορεί με τα μέσα που έχει.

Και αυτή η μαμά είσαι εσύ. Όλες εμείς.


Γράψε μας στα σχόλια

Πες μας: τι κάνει η γιαγιά που δεν συμφωνείς, αλλά αφήνεις να γίνεται; Ή, αν δεν έχεις γιαγιά κοντά, τι έχτισες στη θέση της; Ας μάθουμε η μία από την άλλη.

www.imamamou.gr | Μητρότητα χωρίς φίλτρα. Από μαμά σε μαμά.


Πηγή δηλώσεων: Συνέντευξη Σύλβιας Δεληκούρα στην εκπομπή της Φαίης Σκορδά.

Categorized in: